Sociale wetenschap

We leven in een tijd van een steeds verdergaande individualisering. Mensen maken zich los uit familie- en dwingende groepsverbanden en voelen zich in toenemende mate een vrij individu dat zich minder gelegen laat liggen aan hiërarchie en autoriteit.

Dit maakt de relaties met elkaar, het samenleven, tegenwoordig minder vanzelfsprekend en veel ingewikkelder dan vroeger. Het vraagt er om bewust te werken aan nieuwe gemeenschapsvormen die rekening houden met, ja zelfs hun uitgangspunt vinden in, de mens als individu in relatie tot andere individuen.

Nieuwe gemeenschapsvormen

Die nieuwe gemeenschapsvormen zullen we alleen kunnen vinden als we tegelijkertijd uitgaan van het bestaan van geestelijke realiteiten in de sociale werkelijkheid.

Aan nieuwe gemeenschapsvormen kun je op drie verschillende niveaus werken:

  • op het microniveau van het individu, het ik, in relatie tot andere individuen
  • het mesoniveau van de groep of organisatie
  • en het macroniveau van de samenleving.

Het belang dat wij binnen het werkgebied van de Sociale Sectie hechten aan het microniveau - dat van het ik - is misschien in eerste instantie verrassend. We onderkennen echter het grote belang van de individuele (ik-)ontwikkeling als basis voor gezonde verhoudingen in relaties in de samenleving. Onder de ik-ontwikkeling verstaan we de noodzaak meester te worden over je eigen zielekrachten: je wil, je gevoel, je denken en je handelen. Dat wil ondermeer zeggen dat je je in relaties met andere mensen niet laat meeslepen door subjectieve gevoelens van sympathie of antipatie, maar werkelijk geinteresseerd bent wie die ander in wezen is. En daar een waarheidsgetrouw beeld, een imaginatie, van wilt opbouwen. Om zo bewust met de ander om te gaan.

Dat betekent dat we, behalve de ontwikkeling van onze zielekrachten (denken, voelen, willen en handelen), ook hogere vermogens moeten ontwikkelen op het gebied van de geest: het imaginatieve, inspiratieve en intuïtieve bewustzijn.

Pas als wij op zo’n bewuste wijze aan onszelf werken én aan het bewust verbinding maken met de andere mens en diens innerlijk, kan gemeenschapsvorming in de nieuwe zin mogelijk worden.

Sociale kunst

Op mesoniveau is de centrale vraag hoe je zo’n groep of organisatie kunt creëren dat vrije, autonome mensen daarin gedijen en je als deelnemer het gevoel krijgt in de relatie, de samenwerking met elkaar, boven jezelf uitgetild te worden en elkaar te inspireren.

Op het macroniveau van de samenleving kun je de vraag stellen welke maatschappelijke inrichtingsprincipes passen bij vrije individuen en de processen die zich tussen hen afspelen. Uitgangspunt daarbij is een geestesleven in de samenleving dat vrij is, een economische leven dat van broederschap uitgaat en een rechtsleven dat de gelijkheid tussen alle mensen nastreeft.

Bij dit alles moeten we ons realiseren dat in het sociale leven elke situatie weer uniek is en dat deze daarom telkens om een eigen, bij de situatie passend, antwoord vraagt. Sjablonen of protocollen voor het handelen voldoen daar doorgaans niet aan. Daartoe is ons inziens het ontwikkelen en beoefenen van wat je zou kunnen noemen ‘sociale kunst’ veel meer geschikt.

Die sociale kunst te ontwikkelen behoort eveneens tot het werkgebied van de Sociale Sectie.

De coördinatorgroep streeft er naar in de samenwerking met de leden van de sectie een bewuste oefenweg op het gebied van het sociale te gaan en maximaal gebruik te maken van de expertise die bij de leden aanwezig is.

Voor vragen en opmerking kunt u terecht bij de secretaris van de coördinatorgroep, Wim van Gorcum.

Techniek

Moderne techniek is een essentieel ingrediënt van onze maatschappij en beïnvloedt alle levensgebieden. Wij hebben fantastische nieuwe mogelijkheden tot onze beschikking, maar het leven wordt ook veel complexer en vol met valkuilen. Dit vraagt om inzicht, verantwoordelijkheid en moraliteit. Samen met de Werkgroep Techniek houden wij ons bezig met geesteswetenschappelijk onderzoek op dit gebied.

Wie willen we zijn en hoe werken we?

Sinds april 2015 is de coördinatorfunctie van onze sectie, de Sectie voor Sociale Wetenschappen, kortweg de Sociale Sectie genoemd, weer vervuld. Een groep van vier mensen heeft zich met elkaar bereid verklaard om deze functie op zich te nemen. Samen met de leden van de sectie is er gewerkt aan de vraag wie we willen zijn en hoe we willen werken. Dat heeft geleid tot de volgende formulering:

De sectie is:

  1. Een antroposofische geesteswetenschappelijke onderzoekgemeenschap met: a). een reeks van geesteswetenschappelijke onderzoekprojecten waarin leden in studie- of werkgroepjes actief met elkaar samenwerken aan onderzoeksvragen. b). plenaire sectie bijeenkomsten waarin de onderzoeksgroepen de resultaten van hun werk met elkaar delen en in onderlinge dialoog en bemoediging verder proberen te brengen.
  2. een antroposofische geesteswetenschappelijke onderzoeksgemeenschap die in directe verbinding staat met de wereld om zich heen, tot uiting komend in de keuze van de onderzoeksprojecten.
  3. een geesteswetenschappelijke onderzoeksgemeenschap die de opbrengsten niet alleen naar binnen, in de Antroposofische Vereniging, maar vooral met de buitenwereld deelt in de vorm van publicaties, congressen, seminars of wat dan ook.
  4. een gemeenschap met een cultuur van samenwerking, open dialoog en tolerantie voor verscheidenheid, ondersteund door inzichten verworven door middel van antroposofisch geesteswetenschappelijk onderzoek, waarin sociale kunst daadwerkelijk beoefend wordt.
  5. een gemeenschap waarin nagedacht wordt over nieuwe vormen van samenwerken en samenleven.
  6. een gemeenschap die een bewust rechtsleven kent.
  7. een gemeenschap die met ‘gedragen besluitvorming’ werkt en waar de samenwerkende individuen in een niet-hiërarchische, gelijkwaardige, relatie tot elkaar staan.

De coördinatorgroep zelf houdt zich bezig met:

  • het stimuleren, activeren en faciliteren van de verschillende studie- of werkgroepen.
  • het verzorgen van de verbinding met de Antroposofische Vereniging (bestuur, kring van sectie-coördinatoren) en met de Sektion für Sozialwissenschaften der Freie Hochschule für Geisteswissenschaft in Dornach.
  • het in haar eigen functioneren in praktijk brengen van de antroposofische geesteswetenschappelijk geïnspireerde werkwijzen.
  • het zelf daadwerkelijk oefenen met, en beoefenen van, sociale kunst.
    Voorts:
  • houdt de coördinatorgroep het welzijn van de Sociale Sectie als gemeenschap in het oog, waarbij er van uitgegaan wordt dat alle deelnemers vrije individuen zijn.
  • gebruikt de coördinatorgroep in haar eigen besluitvormingsprocessen ook het principe van ‘gedragen besluitvorming’.

lees de Berichten uit de werkgroepen januari 2017
en de Nieuwsbrief van 17 januari 2017

Interessante literatuur

Van het oude sociale naar het nieuwe sociale via het ik-proces van Margarete van den Brink
Sociale Driegeleding. Baken in transitie (CZ) van Cees Zwart

Interessante filmpjes

Sociale driegeleding in het huidige tijdsgewricht van existentiële transitie
presentatie door Cees Zwart tijdens de plenaire sessie op 15 oktober 2016

Motief.online

Blijf via Motief.online op de hoogte van alle actuele berichten uit de antroposofische beweging en daarbuiten, blader door de evenementenkalender en bekijk de meest recente Motief, het ledenblad van de AViN. Ook is op deze website een actueel overzicht te vinden de ledengroepen, studiecentra en klassenuren.