Boek Maria Magdalena
09 juli, 2026
Op 12 september presenteert Danielle van Dijk de Engelse vertaling en bewerking van haar boek over Maria Magdalena in het Rudolf Steiner House in Londen met een lezing en een workshop.
Danielle, je hebt dit boek over Maria Magdalena en je boek over het Christusbewustzijn ook in het Engels laten verschijnen.
Wat is je drijfveer om dit te doen? Ja, ik heb dat gedaan omdat Engels een wereldtaal is en omdat de boodschap van het goddelijk vrouwelijke – in een wereld vol dreiging en verschrikking – nu in al haar volheid moet klinken. Daarom is er naast het boek ook een e-book verschenen, zodat deze kennis voor iedereen toegankelijk is. Ik wil een nieuw bewustzijn, dat alomvattend liefde is, wereldwijd neerzetten. Maria Magda lena is daarbij niet alleen een rolmodel, zij is veel meer. Ze is volgens de Gnosis (kennis van het hart) de geïncarneerde Sophia. Dat klinkt ambitieus, maar zo is het wel. In dit Engelse boek heb ik vrijwel al mijn kennis over Maria Magdalena, Christus en de Gnosis op toegankelijke wijze verwoord en geïllustreerd met intrigerende schilderijen en beelden van grote kunstenaars. De basis van het boek vormt het gedachtegoed van Rudolf Steiner over de mens en haar bestemming. Het is als het ware een vertaalslag van mijn acht in het Nederlands verschenen boeken.
Wat voor soort lezerspubliek had je in gedachten toen je dit boek schreef? Eigenlijk voor een deel hetzelfde lezerspubliek als dat van jou, Henk. Jij schreef het prachtige boek: The Inner Rainbow, over de bewustzijnsontwikkeling van de mensheid vanuit een antroposofisch perspectief. Ik had daarnaast ook lezers in mijn gedachten die graag dingen willen weten over de diepere lagen van de zin het bestaan. Lezers die de uitspraak van Jezus “Zie ik maak alle dingen nieuw,” serieus kunnen nemen. Lezers die het vrouwelijke element, tot en met het fysieke, vanzelfsprekend een belangrijke plaats geven.
Wat heb je in je boek kunnen toevoegen aan alles wat al bekend is over Maria Magdalena? Dat is een prachtige vraag. Ik heb inderdaad veel toegevoegd. Bijvoorbeeld in door de Kerk verboden boeken uit de allereerste eeuwen na Christus (de Pistis Sofia, de Nag Hammadigeschriften en de Dode Zeerollen) staat dat Maria Magdalena – naast Jezus – de hoogste ingewijde op aarde was, de Sophia, en dat zij de vrouw van Jezus was. Maar er is meer. Maria Magdalena blijkt uit onderzoek dezelfde te zijn als de dochter van Jaïrus (Marcus 5:21 43). Volgens Rudolf Steiner is de dochter van Jairus de belan rijkste spirituele leider van de zevende en laatste cultuurperiode. Maria Magdalena is dus opgewekt uit de inwijdingsslaap door Jezus zelf. In het jaar 17 trouwden Jezus en Maria Magdalena voor de joodse wet en vervolgens kregen zij een zoon, zoals volgens de wet van Mozes een plicht was van elke rabbi. Volgens mijn onderzoek zou dit heel goed Lazarus, de latere Johannes de evangelist kunnen zijn. Ik heb wat er in de antroposofie bekend is en wat uit onderzoek in de ‘gewone’ wereld bekend is, aan elkaar gekoppeld. Ik heb zoveel mogelijk puzzelstukjes aan elkaar gelegd met dit meer complete beeld als resultaat.
De essentie van je boek is de vereniging van het goddelijk mannelijke, de Christus en het goddelijk vrouwelijke, de Sophia. Hoe kan het dat nu pas, na twee duizend jaar, deze 'draaikolk van liefde', deze energie werkelijk vrij kan komen? Deze 'draaikolk van liefde', dit samenspel van het goddelijk mannelijke en het goddelijk vrouwelijke komt uit de hoogste kosmos, uit de hoogste liefdesenergie en boort zich als het ware via het lichaam van Jezus-Christus in de aarde, komt zo in de aura van de aarde en als een zaadkorrel in de harten van de mensen. De Sophia-Maria (Magdalena), krijgt de opdracht deze liefdesenergie te wekken in de harten van de mensen. De mensen moeten nu zelf aan het werk gaan. Het zaad van de liefde moet verzorgd worden, anders kan het niet ontkiemen. Dat is hard werken, want er zijn veel verhardende tegenkrachten. Dit alles heeft te maken met de vierde planetaire fase van onze Aarde (na de Oude Saturnus, de Oude Zon en de Oude Maan) waarin het hoger-Ik moet gaan werken in de mensenziel. Anders gezegd: het Geestzelf kan nu als nieuw wezensdeel in de mens ontwikkeld worden. Daar is echter veel tijd voor nodig. De ontwikkeling van het ik-bewustzijn en het bewustzijn in het algemeen gaat daaraan vooraf. Vanuit het hoger-Ik kan de alomvattende liefde alle nieuwgevormde ‘ikken’ verbinden. Dan ontkiemt het zaad en gaat het bloeien; dan ontstaat er een prachtig bloemenveld. De Sophia-Maria Magdalena kan en wil ons daarbij helpen. We staan pas aan het begin van dit geweldige proces. Alles gaat stapje voor stapje.
Kan je iets zeggen over het samenkomen van Jezus, de Heilige Geest, de Zonnelogos en het Christus-principe bij de doop in de Jordaan. Ja, dat is ingewikkeld. In de vijfde eeuw is het idee door de Roomse kerk afgeschaft dat Jezus een mens was. Hij werd vanaf die tijd beschouwd als een godheid. Bij de geboorte was Jezus dus volgens de Kerk al een god. Voor de Romeinen heel logisch, maar ik volg de antroposofie en daaruit weten we dat Jezus een mens was; een heel bijzonder mens, maar een mens. Daar gaat het nu allemaal juist om. Op deze mens Jezus is bij de doop in de Jordaan de Heilige Geest neergedaald. De Heilige Geest wordt in Het evangelie der Hebreeën de kosmische moeder van Jezus genoemd en is dus een vrouwelijk principe. Zij is de liefde in haar hoogste vorm en schenkt die via Jezus aan de aarde.
Vanaf de doop is een periode van drie jaar nodig om de Christusgeest, de Zonnelogos genaamd, de gelegenheid te geven langzaamaan bezit te nemen van het astraallichaam, het etherlichaam en het fysiek lichaam van Jezus. Maria Magdalena schonk hem haar liefde, zodat hij ook dat aspect van menswording zou leren kennen. Vervolgens kan Christus na de kruisiging afdalen in de aarde en het Lichtlichaam voor de mensheid herstellen. Zo komen al deze principes samen. Zo is het woord vlees geworden en heeft onder ons gewoond.
De Joodse wetgeving vermeld je vaak. Hoe heb je je deze wetgeving eigen gemaakt? Die wetgeving heb ik niet zelf bestudeerd, want dat is niet te doen, maar via publicaties van Jacob Slavenburg, een autoriteit op dit gebied, heb ik mij verdiept in deze materie. Als je deze wetten kent, dan lees je de evangeliën anders en zie je onmiddellijk dat Jezus en Maria Magdalena getrouwd waren.
Als je schrijft over de integratie van mannelijke en vrouwelijke energieën in de mens, wijs je erop dat zowel in hetero- als in homoseksuele relaties deze integratie plaats kan vinden. In de esoterie wordt er niet over gender gedacht zoals nu gebruikelijk is, maar het gaat over energieën die een naam hebben gekregen. De mannelijk energie staat meer voor het in de wereld willen zetten van initiatieven, de vrouwelijk energie staat meer voor het tedere, het kunnen vergeven, het verdragen. Beide energieën, de mannelijke en de vrouwelijke energie, komen tegelijkertijd voor in elk individueel mens. Het komt er nu op aan of je die twee soorten energie in je liefdespartner kan herkennen, niet alleen om jezelf daaraan te ontwikkelen, maar ook om de ander te helpen. Een mens is een mens en is alleen in een bepaald aspect man of vrouw.
In je inleiding zeg je dat de lezer alleen uit het boek moet opnemen wat hem of haar aanspreekt. Waarom staat die zin in je boek? Steiner benadrukt vaak – in verband met het thema reïncarnatie en karma – dat elk individueel mens een eigen ontwikkelingstraject doormaakt over vele levens heen. Het gaat niet om het volgen van een bepaalde leer. Het gaat erom of je uit jezelf iets op wil pikken. Als dat lukt, dan heb ik mijn doel bereikt!
Je vermeldt op een paar plaatsen in je boek je gevoelservaringen op een bepaalde locatie. Passen die subjectief gekleurde details in een verder zeer objectief wetenschappelijk betoog? Ja, dat past er zeker in. Ik ben daar zelfs nog bescheiden in geweest, vind ik. Ik had dat eigenlijk wel vaker willen doen, omdat de lezer die gevoelig is en ook zelf gevoelens wil delen eigenlijk een gesprekspartner is. De lezer mag meevoelen en meedoen. Dus hierin is het sacrale moment van het gesprek aan de orde.
Op 26 september is er een boekpresentatie in de Stichtse Vrije School in Zeist, van 15.00 tot 17.00 uur (toegang gratis).
Danielle van Dijk, Mary Magdalene: Bride of Christ, Mother of Esoteric Christianity, ClairviewBooks, 2026.
Zie ook: www.danielle-vandijk.nl
Tekst: Henk van Oort
Beeld: Peter van Aarnhem
Dit artikel verscheen in Motief 304 van juli/augustus 2026
