Het ontstaat tussen de mensen

28 mei, 2026

Sterven en weer opstaan

In de aanloop naar haar pensioen kijkt Silvia Rigters terug op haar leven en werk. Ze spreekt over momenten van verlies en ontwikkeling, over periodes waarin het leven haar stilzette en de kracht die zij daaruit putte. Steeds komt dezelfde kern naar voren: aandacht voor wat wezenlijk is en trouw aan haar eigen kompas. Nu ze afscheid neemt van haar rol bij de bibliotheek in het Vreedehuis, wordt zichtbaar hoe haar aanwezigheid daar geworteld is in deze levenshouding. Haar werk is niet alleen organisatorisch; zij poogt het vooral menselijk te laten zijn.

Tekst: Suzanne van Haaften
Beeld: Marije Verkerk

Wie naar Silvia’s levensloop kijkt, ziet een patroon dat zij zelf omschrijft als “telkens sterven voordat je echt sterft”. Haar jeugd in Den Helder vormt de eerste drempel: een onveilige schooltijd waarin ze niet wordt gezien. Jong als ze is, voelt ze haarfijn aan dat er dingen niet kloppen; ze wordt er gekleineerd en krijgt niet de ruimte om haar talenten te ontwikkelen. Daarna zit ze ook op de middelbare school niet op de juiste plek. In die vroege jaren al ervaart ze het vermogen om aan te voelen wat waar is en de moed om daarin haar eigen weg te gaan.

Op haar achttiende begint ze vol idealisme aan de opleiding verpleegkunde in het streekziekenhuis in Den Helder, waar ze de intensiteit van het werken in de zorg ervaart en merkt hoe groot de behoefte aan aandacht is bij de patiënten. De werkdruk is enorm en er is nauwelijks ruimte voor wezenlijk contact, maar desondanks werkt ze vanuit een grote betrokkenheid. Ze offert er haar pauzes voor op en maakt extra lange werkdagen. Hoewel ze merkt dat dit jaloezie en weerstand oproept bij collega’s, blijft ze toch trouw aan haar manier van werken; voor haar is ontmoeting de basis van échte zorg.

In de jaren die volgen, dient zich opnieuw een reeks drempels aan. Een huwelijk dat eindigt, halsoverkop verhuizen met twee jonge kinderen, een tweede huwelijk dat na jaren van samenzijn uitmondt in een onhoudbare situatie. Ze vertelt over angstige momenten waarin ze zich gedragen voelde door iets groter dan zijzelf. Door die ervaringen groeit het innerlijk vertrouwen dat het leven niet voor niets moeilijke ervaringen op haar pad brengt en dat ze altijd de kracht heeft om weer op te staan.

Ook in lichamelijke zin ondervindt Silvia tegenslagen: Een gebroken rugwervel en later een gebroken knie maken het uiteindelijk onmogelijk om in de zorg te blijven werken. Ze moet zich opnieuw oriënteren en zoeken naar een plek waar haar kwaliteiten tot hun recht komen. Ze heeft geen idee wat haar te doen staat. “Ik moest het helemaal ondergaan,” zegt ze. “Het heeft me nog sterker gemaakt.”

Wanneer ze in 2018 wordt gevraagd om in de bibliotheek van het Vreedehuis te komen werken, komt ze in een omgeving terecht waar haar vermogen tot structuur, aandacht en sociale warmte samenkomen. Ze treft er in het begin weerstand en wantrouwen, maar gaandeweg ontstaat er ruimte en bouwt ze aan overzicht, toegankelijkheid en een sfeer waarin mensen zich welkom voelen. Het werk in de bibliotheek blijkt een taak die haar bijzonder goed past.

Dat wat wezenlijk is

In alle fasen van haar leven stelt Silvia zichzelf steeds dezelfde vraag: wat is wezenlijk? Het is een vraag die haar richting geeft en haar helpt onderscheid te maken tussen vorm en essentie, tussen wat ‘moet’ en wat werkelijk dient. Het sluit aan bij het gevoel van devotie dat zij als jong meisje al ervaarde, als enige overigens binnen het gezin. Rond haar achtentwintigste vindt dat een thuis in de antroposofie en binnen de Christengemeenschap.

In haar werk in de zorg vindt ze het essentiële in de aandacht voor de mens achter de handeling. Silvia zorgt vanuit liefde, niet vanuit efficiëntie, ook wanneer de tijd beperkt is. Ze zoekt steeds naar het moment van echte ontmoeting. In het organisatieadvieswerk dat ze later doet samen met haar tweede man, kijkt ze niet alleen naar cijfers, maar naar de biografie van een organisatie. Ze onderzoekt wat een organisatie draagt en wat er nodig is om verder te ontwikkelen.

In de bibliotheek van het Vreedehuis vertaalt haar blik zich in een zorgvuldige reorganisatie en ordening van de collectie. Zo creëert ze bijvoorbeeld een nieuwe indeling op basis van taal waardoor bezoekers makkelijker kunnen vinden wat zij zoeken. De bibliotheek wordt in de loop van de tijd een ontmoetingsruimte, een plek waar gesprekken ontstaan en waar mensen zich gezien en gehoord kunnen voelen. En waar de laatste jaren, tot haar grote vreugde, ook steeds meer jonge mensen naartoe komen.

Silvia heeft zich naast haar werk jarenlang ontwikkeld in de astrosofie – een samengaan van astronomie, astrologie en antroposofie – waarin ook de vraag naar het wezenlijke centraal staat. In haar praktijk onderzoekt ze met mensen hun levensvragen en karmische thema’s. Ze werkt zonder oordeel vanuit aandacht en helderheid, waarbij het wezenlijke zich toont in het luisteren en het samen kijken naar wat zich aandient.

Ze ziet hoe gemakkelijk het leven gevuld raakt met afleidingen, verplichtingen en vormen. “We hebben zo weinig tijd,” zegt ze, “en juist daarom moeten we ons afvragen wat werkelijk belangrijk is.” Voor haar is dat altijd wat de mens dient en wat de ziel ruimte geeft. Het wezenlijke is volgens haar nooit ingewikkeld, maar vraagt wel moed om te luisteren en om te vertragen. Moed om te zeggen: dit klopt niet, het moet anders. En soms: dit laat ik los. Voor haar is dat verbonden met menselijkheid.

Je hoeft alleen maar mens te zijn

Misschien is dat wel de kern van Silvia’s bijdrage aan het Vreedehuis: haar vermogen om menselijkheid voorop te zetten. Ze zegt vaak, bijna terloops: “Je hoeft alleen maar mens te zijn.” Achter die eenvoud schuilt een diepe ervaring, gevormd door haar werk, haar ontmoetingen en de tegenslagen in haar leven.

In de verpleging leerde ze dat echte zorg in aanwezigheid zit; een moment van aandacht kan een wereld van verschil maken. In de bibliotheek merkt ze dat haar werk minder over boeken gaat dan over mensen. Mensen die binnenlopen, bezoekers die blijven hangen, vrijwilligers die steun zoeken, gesprekken die spontaan ontstaan aan de leestafel. Mensen komen niet alleen voor de inhoud, maar ook voor het contact. Silvia ziet dat het wezenlijke niet in afzondering ontstaat, maar tussen de mensen. “Je kunt niet meer een heremiet zijn,” zegt ze. “Deze tijd vraagt iets anders. Ontwikkeling en heling gebeuren in ontmoeting, in het sociale weefsel dat zich vormt waar mensen samenkomen.”

Ook haar astrosofische werk is relationeel. Een consult bij Silvia geeft niet zozeer uitleg, maar is een gezamenlijk onderzoek. Inzicht ontstaat niet omdat zij iets vertelt, maar doordat er iets gebeurt tussen haar en degene die tegenover haar zit. Ze ziet dat als een geestelijke realiteit: in de ruimte tussen twee mensen kan iets binnenstromen dat groter is dan beiden en iets te vertellen heeft. Dan doet de geestelijke wereld mee in het gesprek.

Loslaten en verder gaan

Met haar pensioen begin juli laat Silvia een bibliotheek achter die geordend en toegankelijk is, maar die vooral een plek is waar mensen zich welkom voelen. Ze blijft in het Vreedehuis wonen en wil graag blijven bijdragen aan de sociale warmte van het huis. Na haar pensioen zal zij verder gaan met de astrosofie en daarin mensen blijven ontmoeten. Als iemand die weet dat het leven niet alleen draait om wat we doen, maar vooral om hoe we daarin aanwezig zijn. En dat het werkelijk menselijke altijd ontstaat tússen de mensen. ||

Zie ook: www.astrosofie.nl

Dit artikel verschijnt in Motief 303 van 5 juni 2026