Wat betekent antroposofie voor je? Daniëlle Huisman en Annemarijke ten Thije

07 september, 2026

In haar onderzoek naar wat antroposofie en de vereniging voor leden betekenen gaat Tanja Markies in gesprek met Daniëlle Buijsman en Annemarijke ten Thije, oprichters van De Werfklas in Culemborg.

Tekst en beeld: Tanja Markies

Vertel eens, wie zijn jullie?
Daniëlle: Ik ben de jongste uit een gezin met drie dochters. Mijn moeder ontdekte de antroposofie toen ik zeven jaar oud was. Ze ging helpen om de vrijeschool in Hoorn op te richten, maar daar voor waren wij toen al te oud. Dus mijn zussen en ik reisden elke dag vanuit Hoorn naar de Geert Groote School in Amsterdam. Ik ben haar heel dankbaar daarvoor!

Annemarijke: Ik ben opgegroeid in een dorp in Twente, maar mijn ouders kenden de vrijeschool niet. Mijn vader was wel geïnteres seerd in esoterie en op een dag zo rond mijn achttiende, zag ik een boek van Hugo Verbrugh in de kast staan. Dat boeide me wel. Ik ben Nederlands gaan studeren en kwam op enig moment een advertentie tegen voor een opleiding kunstzinnige therapie en psychosynthese in Zutphen. Die opleiding ben ik gaan doen en daar kwam ik antroposofie tegen. Via een vriendin, wier kinderen op de vrijeschool zaten, raakte ik enthousiast. En ik wist: Als ik kinderen krijg, gaan die naar de vrijeschool. Dit is wat ik wil.

Hoe heeft jullie leven zich gevormd? Zowel individueel als gezamenlijk?
Daniëlle: Ik heb me eerst heel gezond nog afgezet hoor! Ik moest er niks van hebben. Mijn oudere zus Alexandra had de Vrije Peda gogische Academie gedaan en mijn middelste zus ook een jaar, dus dat was een ding dat ik zeker niet ging doen. Ik ben eerst gaan reizen en werkte een paar maanden op een vrije school in Colombia. Dat vond ik heel erg leuk. En de verhalen van Alexan dra spraken me eigenlijk ook erg aan. Alexandra is voor mij altijd een wegwijzer geweest. Een soort engel die ik als zus heb. Dus toen ben ik toch de opleiding gaan doen.

Annemarijke: Ik ben heel erg vanuit het werkveld in de antro posofie gerold. Ik trouwde met Joost, die psychiater is en niet per se van de antroposofie, maar ik ging er helemaal voor en hij kon dat ondersteunen. Omdat hij psychoanalytisch psychothe rapeut is, zit er toch altijd overeenkomst in hoe je naar de mens kijkt. Dus in de antroposofische menskunde konden we elkaar wel vinden. Onze kinderen zijn helemaal in het antroposofische leven opgegroeid.

Hoe ontmoetten jullie elkaar?
Daniëlle: We hebben eigenlijk samen op de VPA gezeten. Ik deed de dagvariant en Annemarijke de avondvariant.

Annemarijke: En toen kreeg Daniëlle een klas op de Vrijeschool in Gouda, waar ik als invaller ging werken. We gingen samen toneel doen en daarna kunstzinnige spraakvorming en gaande weg besloten we om De Werfklas op te richten.

Daniëlle: Marien, met wie ik een relatie had en die architect is, ontwierp het huis samen met Jasper Cremer en we konden na enige financieel ingewikkelde omwegen gaan bouwen. We werk ten samen met Het Biologisch Bouwcollectief. Mensen vanuit de hele wereld haakten aan. Zo ontstond ons Werfhuis. Daar gingen we met elkaar helemaal voor.

Annemarijke: Toen hebben we de grondsteen gelegd voor het Werfhuis. Dat huis wilde gewoon gerealiseerd worden. En daarin wilden we een schooltje.

Daniëlle: Door alles wat we samen meemaakten – in voor- en tegenspoed – ontstond er liefde tussen ons. Mijn relatie met Marien stopte na zeven jaar en mijn relatie met zowel Anne marijke als Joost begon. Die is zeker over bergen en door dalen gegaan, maar we zijn nu al ruim twintig jaar samen en van plan dat te blijven. Ik heb geen kinderen, maar de kinderen en later ook de kleinkinderen van Annemarijke en Joost zijn mij zeer lief.

Wanneer en waarom werden jullie lid van de vereniging?
Daniëlle: Dat zal zo rond 1993 zijn geweest denk ik. Ik was heel actief in de Jongeren Antroposofie Nederland, JAN, dat nu de Jeugdsectie heet. Ik organiseerde van alles vanuit de JAN en Annemarijke vanuit de Vrije Opvoedkunst (VOK).

Annemarijke: Ja, zo is het. Ik werd rond dezelfde tijd lid, toen mijn zoon geboren werd. Toen mijn dochter een jaar oud was ben ik naar de VPA gegaan. Ik vond dat ik er ook gewoon voor moest gaan staan als ik daar echt in ging werken.

Vertel eens wat meer over jullie Werfklas
Daniëlle: We hebben onze school De Werfklas genoemd. Toen ons op een goed moment werd gevraagd om bij een Studium Generale te komen vertellen over De Werfklas en iemand uit de zaal na afloop vroeg: “Hebben jullie nog een vraag?”, zei ik: “Ja, we zoeken nog iemand of de mogelijkheid om ons project verder te financieren.” En toen kwam er iemand naar ons toe die zei: “Ik vind jullie initiatief zo mooi. Ik heb oud geld, ik wil graag een hypotheek aan jullie verstrekken.”

Annemarijke: Het is fantastisch, want die hypotheek is deze maand afgelost. Ons Werfhuis had twee woningen en vier loka len en dat is nu een therapeuticum geworden met onder ande re de praktijk voor natuurlijke geboortezorg. Wij wonen er nog steeds. We zijn daar begonnen met vier jongens. En binnen een jaar waren het er achtien. Inmiddels zitten wij op een andere locatie en hebben we een kleuterschool, onderbouw en boven bouw, met in totaal 134 leerlingen van 4 tot en met 18 jaar en achttien heel fijne collega’s.

Wat houdt het begrip Werfklas in?
Je zou kunnen zeggen dat het een vrijeschool is zoals die oor spronkelijk bedoeld was. We zijn plat georganiseerd, dus alle leerkrachten dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor hoe het hier gaat. We studeren elke week menskunde met elkaar en houden een kinderbespreking. De menskunde is onze inspiratie bron. We zijn allemaal zzp’er en zitten samen in de Commandi taire Vennootschap De Werfklas, verenigd in Stichting Sleipnir. We verdienen aanzienlijk minder dan andere leerkrachten. Want we zijn afhankelijk van de ouderbijdragen en allemaal gecom mitteerd aan het samen dragen van de school, onze leerlingen en elkaar. Inherent betekent dat dat we de kinderen voorleven wat het is om een vrij mens te zijn. Dat je kunt kiezen wat je wezenlijk vindt en dat met anderen kunt vormgeven.

Ervaren jullie engelen?
Daniëlle: Jazeker. Ze zijn natuurlijk altijd voorhanden, maar je moet wel om hulp of steun vragen. Ik probeer altijd de avond voordat we gaan vergaderen de leraren en hun engelen voor me te zien. En de aartsengel dan weer daarboven. Soms kan ik tijdens een vergadering ineens voelen dat iemand iets zegt dat uit een hogere wereld komt. Op zo’n moment beleef ik echt dat we een schaal zijn met elkaar en dat engelen en geestelijke wezens ons helpen.

Annemarijke: Daniëlle is daarvoor gevoeliger dan ik. Maar ik voel me altijd wel heel erg gedragen door de geestelijke wereld. We beroepen ons ook altijd op die krachten om ons te helpen in uit dagende situaties, als er een probleem is met een kind, of als we een nieuwe leerkracht nodig hebben. Ik voel sowieso dat onze school gedragen wordt.

Hoe ervaren jullie de vereniging?
Daniëlle: Voor mij is het kortgezegd een soort back-up, een honk waar je kunt aankloppen als je iets zoekt of nodig hebt. Ik vind het goed dat het er is. Ik wens dat de antroposofie meer zichtbaar wordt, dat zich het bewustzijn van een hogere wereld vergroot én dat we steeds meer vanuit geestelijk bewustzijn kunnen handelen.

Annemarijke: Ja en het gaat ook heel erg om mensen die het op de grond kunnen zetten. En dat de verschillende Hogescholen eronder vallen vind ik van grote waarde. Dus in die zin heeft de vereniging een overkoepelende functie.

Daniëlle: Voor mij is het besef dat het geestelijke in de mens ver bonden is met het geestelijke in de kosmos van groot belang. Dat wij proberen kinderen zo op te voeden dat ze de openheid daarvoor behouden. Dat ze kunnen voelen dat ze niet alleen in de materie leven, maar dat je in verbinding met de geestelijke wereld kunt zijn en vanuit idealen de wereld kunt vormgeven en veranderen.

Annemarijke: Vanuit de pedagogiek gaat het erom dat kinderen met een goed oordeelsvermogen in de wereld komen te staan en het is onze taak om te zorgen dat de hindernissen zo goed moge lijk zijn opgeruimd om op het voor hen goede pad te komen.

Dit artikel verscheen in Motief 305 van september 2026.