Verslag van de statutenbijeenkomst

25 juni, 2026

Verslag van de statutenbijeenkomst op 18 juni 2026 in het Vreedehuis

Voor de Algemene Antroposofische Vereniging in Dornach is er door de Konventgroep een voorstel gedaan voor nieuwe statuten (zie ook https://www.antroposofischevereniging.nl/motief/mededelingen) met de vraag of de leden overal ter wereld hierop het komende jaar commentaar willen leveren. Dat kan dan worden meegenomen in een definitief statutenvoorstel voor de Algemene Ledenvergadering aan het Goetheanum in 2027.

Voor Nederland werd om die reden op donderdagavond 18 juni 2026 een bijeenkomst georganiseerd in het Elisabeth Vreedehuis in Den Haag. Een kleine twintigtal leden kwam bijeen om zich over de nieuwe statuten te buigen, onder leiding van de bestuursleden Rik ten Cate en Arthur de Gast en Konventgroeplid Roos Naves.

Er zaten verschillende oudgedienden bij, want het vraagstuk van de statuten speelt al sinds 1989. Toen verschenen hierover voor het eerst artikelen in het ledenblad. En je wilt niet weten welke pogingen sindsdien aan het Goetheanum zijn gedaan om aan de verschillende bezwaren van leden tegemoet te komen. Maar niets voldeed en kon worden geaccepteerd. De afgelopen drie jaar pakte men het anders aan, zie https://www.antroposofischevereniging.nl/motief/nieuws/wereldwijde-consultatie-over-de-nieuwe-statuten-gestart. Leden werden actief ingeschakeld om mee te denken en mee te doen. Daarom nu dan deze bijeenkomst in Den Haag, hoewel ook iedereen individueel zijn of haar commentaar naar het Goetheanum kan sturen. Alles wordt bekeken en waar mogelijk meegenomen.

Nu moet gezegd worden dat het ingewikkelde materie is; anders was er ook wel eerder een bevredigende oplossing voor de problemen gevonden die in de loop van de afgelopen honderd jaar zijn ontstaan. En iedereen heeft weer een andere opvatting over wat de vereniging te doen staat. Des te opvallender was de harmonieuze sfeer op 18 juni in het Elisabeth Vreedehuis: er werd met interesse naar elkaar geluisterd en door om het even wie uitleg gegeven wanneer dat nodig was. Het was erg prettig dat Rik ten Cate en Roos Naves, allebei wel bekend in en aan het Goetheanum, en betrokken bij dit proces, zich heel bescheiden en dienstbaar opstelden. Dat helpt. Er was ruimte voor heel goede vragen en men toonde respect voor het vele werk dat de Konvent-werkgroep heeft verricht.

Om het kort te zeggen: het gaat om de ontvlechting van de in elkaar verstrengeld geraakte organisaties van de Algemene Antroposofische Vereniging. Om te beginnen de Antroposofische Vereniging in engere zin met de statuten die in 1923 door Rudolf Steiner werden gegeven, dan de ook door hem tegelijkertijd opgerichte Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap, en tenslotte het eigendom en beheer van het gebouw Goetheanum, het bijbehorende landgoed en de bebouwing aldaar. In het voorstel wordt dit duidelijker uit elkaar getrokken en wordt transparant elke organisatie de vorm gegeven die bij zijn opdracht en uitvoerende taken hoort.

We zijn op de goede weg met dit proces. Er wordt gepoogd om de situatie zoals die nu is ontstaan in vruchtbare verbinding te brengen met de oorspronkelijke impuls van Rudolf Steiner van honderd jaar geleden. Dat wordt natuurlijk al heel lang geprobeerd, maar nu neemt dit ook vormen aan waarmee we een tijdlang vooruit kunnen. Niets is voor de eeuwigheid, ook dit niet, en het kan allemaal later weer herzien worden. Dat realisme stelt gerust en vooral ook dat dit door de leden wordt gedragen.

Roos Naves neemt de bevindingen van deze avond mee terug naar de Konventgroep. Het gaat dan vooral om de concrete feedback van de leden. Iedereen wordt dan ook van harte gestimuleerd om ook feedback in te sturen naar de Algemene Antroposofische Vereniging in Dornach zelf.

Michel Gastkemper